چرا جنگ ایران و عراق طولانى شد و به مدت هشت سال ادامه پیدا كرد؟

(پاسخ به شبهات دفاع مقدس 144)

اگر جنگ را كاربرد ابزار نظامى براى رسیدن به خواسته‏هاى طرف‏هاى درگیر تعریف كنیم، باید بگوییم كه علت طولانى شدن جنگ ایران و عراق و تداوم هشت ساله‏ى آن، عدم رضایت طرف‏هاى درگیر و كشورهاى ذى نفع از وضعیت موجود و تلاش براى تغییر وضع موجود و رسیدن به وضع مطلوب از راه نظامى بوده است. براى توضیح مسئله، آن را از سه بعد بررسى مى‏كنیم:

تداوم خواسته‏هاى تجاوزكارانه‏ى عراق

عراق به رغم اینكه در هفتمین روز جنگ خواستار آتش بس در جنگ شد و بعدها هم به ظاهر از قطعنامه‏ها و بیانیه‏هاى شوراى امنیت سازمان ملل كه براى آتش بس صادر شده بود حمایت مى‏كرد، ولى واقعا خواستار پایان جنگ نبود و همچنان بر مواضع تجاوزكارانه‏ى خود پافشارى مى‏نمود.

در این باره وزیر دفاع رژیم بعث عراق عدنان خیر الله گفته است:

«عراق خواستار بازپس گیرى اراضى مرزى و كنترل بر شط العرب است و تا ایران به خواسته‏هاى بر حق ما پاسخ ندهد به جنگ ادامه خواهیم داد.»

برای مشاهدة کامل متن بر روی گزینة ادامة مطلب کلیک کنید!

واضح است كه عراق هیچ حقى بر كنترل شط العرب به طور كامل نداشته و رژیم حقوقى اروندرود طبق معاهده ١٩٧٥ الجزایر كه بین دو كشور امضا گردیده بود، مشخص شده است كه براساس آن خط تالوگ مرز میان دو كشور بوده و این ادعاى عراق نه تنها به حق نبوده بلكه خلاف مقررات بین‏المللى و معاهده‏اى است كه خود آن را امضا كرده بود.

صدام بارها اعلام نمود كه قرار داد ١٩٧٥ الجزایر را به رسمیت نمى‏شناسد و براى ایران حقى در اروندرود قائل نیست.با این اوصاف یك طرف جنگ كه عراق باشد در طول هشت سال و حتى پس از اینكه ایران قطعنامه ٥٩٨ را پذیرفت بر تداوم جنگ و تكیه بر مسائل بحران زا براى رسیدن به مقاصد شوم و تجاوزكارانه‏اش اصرار داشته است.

 

تلاش ایران براى دستیابى به خواسته‏هاى مشروعش

جمهورى اسلامى ایران نیز كه عراق بخشى از سرزمینش را اشغال كرده و خسارات مادى و معنوى بسیارى را از تجاوز عراق متحمل شده بود، بالطبع تلاش مى‏نمود - در شرایطى كه مجامع بین‏المللى هیچ اقدامى براى جلوگیرى از تجاوز نكردند - براى رسیدن به خواسته‏هاى مشروعش، یعنى خروج بدون قید و شرط عراق از سرزمین‏هاى اشغالى، شناسایى متجاوز از طرف مجامع بین‏المللى و پرداخت خسارت از طرف عراق، جنگ را ادامه بدهد، زیرا با وضعیتى كه در آن زمان در نظام بین‏الملل و بین قدرت‏هاى بزرگ حاكم بود، ایران چاره‏اى جز ادامه جنگ و كسب حقوقش از این راه نداشت.

 

جمهورى اسلامى ایران اعلام نمود تا زمانى كه عراق بدون هیچ قید و شرطى از سرزمین‏هاى اشغالى خارج نشده، تجاوزگر شناسایى نشود و خسارات جنگى را به ایران پرداخت ننماید، حاضر به پذیرش آتش بس نمى‏باشد. به همین دلیل هم با قطعنامه‏ها و بیانیه‏هایى كه شوراى امنیت سازمان ملل متحد و پیشنهادهایى كه دیگر سازمان‏ها و كشورهاى جهان ارائه مى‏كردند - كه آشكارا در جهت منافع عراق و به رسمیت شناختن تجاوز عراق بود - مخالفت مى‏كرد.

 

عامل نظام بین‏الملل و تداوم جنگ

اگر با دیدى سیستماتیك به مسائل بین‏المللى توجه شود، باید گفت كه در جریان جنگ ایران و عراق عملكرد نظام بین‏الملل از عوامل اصلى تداوم جنگ ایران و عراق بوده است. در آن زمان با وجود جنگ سرد میان ابر قدرت‏ها، آنها خواستار تداوم جنگ و تضعیف هر دو كشور ایران و عراق بوده‏اند. به عنوان مثال آمریكا به رغم دفاع ظاهرى از پایان جنگ، خواهان ادامه جنگ و تضعیف عراق و ایران بود. امریكا مایل بود تا زمانى كه منافعش به خطر نیفتاده است، جنگ همچنان تداوم داشته باشد.

كیسینجر در این باره گفته است كه جنگ ایران و عراق نه یك برنده، بلكه باید دو بازنده داشته باشد.از طرفى سازمان ملل متحد نیز كه تنها سازمان حافظ صلح بین‏المللى محسوب مى‏گردید تلاش مناسبى در این باره نكرد. حتى قطعنامه‏ها و بیانیه‏هاى این سازمان به علت نفوذ قدرت‏هاى بزرگ در شوراى امنیت، مشوق و تداوم‏بخش جنگ نیز بوده است.

 

قدرت‏هاى بزرگ تا زمانى كه ادامه‏ى جنگ را به نفع خود مى‏دیدند سعى مى‏نمودند كه توازن قوا بین ایران و عراق حفظ شود و هر وقت هم كه ایران در جبهه‏هاى جنگ برترى مى‏یافت بیش از پیش به كمك عراق مى‏شتافتند كه این امر نیز خود سبب تداوم جنگ مى‏شد. خلاصه اینكه به نظر مى‏رسد اصرار رژیم بعث عراق بر تداوم خواسته‏هاى تجاوزكارانه‏ى خود، تلاش جمهورى اسلامى ایران براى رسیدن به حقوق مشروعش و سیاست قدرت‏هاى بزرگ براى كسب منافع بیشتر در جنگ و تضعیف ایران و عراق، همه و همه دست به دست هم داد و سبب تداوم و طولانى شدن جنگ شد.

منبع: نرم افزار روایت حماسه




طبقه بندی: پاسخ به شبهات دفاع مقدس،
برچسب ها: پاسخ به شبهات دفاع مقدس، پاسخ به شبهات جنگ تحمیلی، دفاع مقدس، پاسخ به شبهات هشت سال جنگی تحمیلی، پاسخ به شبهات 8 سال جنگ تحمیلی، جنگ تحمیلی ایران و عراق، 8 سال دفاع مقدس،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic