تاریخ : جمعه 14 تیر 1392 | 12:00 ق.ظ | نویسنده : آرمان بدیعی

هر چه بینی سود خود زان می گریز

زهــر نــوش و آب حـیــوان را بــریــز

 

مقصود از سود در این بیت، خواسته ها و تمایلات نفسانی است که انسان آنها را مطابق میل و رغبت "منِ طبیعی" خود می یابد. مولانا در این قانون می گوید: لذات و خوشی های ظاهری را آب حیات مپندارید و از سودجویی و منفعت طلبی منطقۀ "منِ حیوانی" که نفس اماره بدان فرمان می دهد، بگریزید و خود را از چنگال آن برهانید. برای این کار، ریاضت و مجاهدت با نفس را که در ظاهر مانند زهر تلخ و ناگوار می نماید، پیشه کنید و از آنچه اسباب لذت نفس را فراهم می کند، بپرهیزید. چرا که لذات "منِ حیوانی" روح و جان آدمی را تیره می سازد. جلال الدین یکی از مصادیق این لذات ویرانگر را ستایش و مدح متملقانۀ دیگران نسبت به خود معرفی کرده و می گوید: تملّق و چاپلوسی از آفات بزرگ روح آدمی است که زیان های فراوانی به رشد و تعالی جان وارد می کند و انسان را به باورهای کاذب دربارۀ خود می کشاند.

 

هر که بستـایـد تو را دشـنـام ده

سود و سرمایه به مفلس وام ده


اولیای الهی سکوت در برابر مداحی های متملقانه و پذیرش آنها را نکوهش کرده و آن را آفتی زیانبار برای جان آدمی دانسته و توصیه کرده اند که در مقابل اینگونه ستایش ها از خود درشتی و تندی نشان دهید تا این رفتار ناپسند تبدیل به عادات افراد نشود. توصیۀ مولانا این است که لذت و منفعت  کاذبِ ستایش شدن را که القا کنندۀ عُجب و خود بزرگ بینی است، عیناً به شخص ستایشگر بازگردانید. چرا که او به این مدح نیازمندتر است

مُفلس: محتاج، تهی دست

 

منبع: جمال حق




طبقه بندی: هزار قانون زندگی،
برچسب ها: مولوی، مثنوی مولوی، مثنوی معنوی مولوی، شرح مثنوی، شرح مثنوی مولوی، شرح مثنوی معنوی مولوی، مولانا،
دنبالک ها: جمال حق،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات