تاریخ : جمعه 15 آذر 1392 | 01:06 ق.ظ | نویسنده : آرمان بدیعی

«ولایت مطلقة فقیه»

آیا ولایت مطلقة فقیه، یعنی اینكه او فوق قانون است؟ اگر اینگونه باشد در این صورت همه قوانین بی فایده خواهد بود!

 

مشاهده پاسخ در ادامه مطلب

ولى فقیه فوق قانون در همه مراتب آن نیست. اساسا فلسفه ولایت فقیه آن است كه شخصى قانون شناس و متعهد به قوانین و احكام الهى، اداره امور را بر عهده گیرد تا رعایت هنجارها، احكام الهى و مصالح اجتماعى تضمین شود؛ لیكن خلط بزرگى در این رابطه پدید آمده و موجب پیدایش دو نظریه در باب ولایت فقیه شده است:

 

اول: نظریه اى او را مافوق قانون تصور مى كند و این را لازمه «ولایت مطلقه فقیه» مى داند.

دوم: رویكرد دیگر او را مادون قانون مى نگرد و «ولایت مطلقه» را نفى مى كند.

 

به نظر ما ولایت مطلقه فقیه، به معناى تفوق ولى فقیه بر قانون نیست. كسى كه اندك آشنایى با علم حقوق و یا احكام و قوانین اسلامى داشته باشد، مى داند كه قوانین داراى درجات و مراتب متعددى است.

بعضى از آنها قوانین «محكوم» و كنترل شونده است و برخى قواعد «حاكم» و كنترل كننده است.

سرّ وجود این سلسله مراتب در قانون این است كه گاهى بین مصالح نهفته در دو حكم، تزاحم ایجاد مى شود؛ یعنى، تأمین هر دو در عمل ممكن نیست و ناچار یكى باید به نفع دیگرى كنار برود.

در چنین مواقعى، قوانین حاكم (مانند قاعده «اهم و مهم») حاكمیت مى یابد و به حكم آن باید آنچه داراى مصلحت كمتر است، فداى حكمى شود كه مصلحت برتر دارد.

 

«ولایت مطلقه فقیه» در واقع پیاده كردن قواعد حاكم و ارجح در برابر احكام اولیه عادى است؛ زیرا ولى فقیه موظف است جامعه را به سمت مصالح آن رهبرى و هدایت كند. حال اگر یكى از احكام اولیه دینى، با مصلحت برتر جامعه در تضاد و تزاحم افتاد؛ ولایت مطلقه این قدرت را دارد كه مصلحت حیاتى و فراتر جامعه را بر آن حكم اولى فروتر مقدم بدارد.

 

به عنوان مثال اگر در جایى كه مسجدى بنا شده است، كشیدن خیابان لازم شد؛ ولى فقیه مى تواند برخلاف حكم اولى (حرام بودن تخریب مسجد) براى مصالح لازم جامعه اسلامى اجاره تخریب آن را صادر كند.

بنابراین ولایت مطلقه فقیه از قواعد رافع تزاحم است و اطلاق آن مقید به مصالح لازم و اهم جامعه اسلامى است و بیش از آن قدرتى ندارد.

اكنون خود قضاوت كنید كه آیا این به معناى تفوق بر قانون است یا اختیار انطباق و اجراى قاعده اهم و مهم؟

 

براى آگاهى بیشتر در این زمینه رجوع شود به کتاب «ولایت فقیه» حضرت آیت الله جوادی آملی جوادى آملى




طبقه بندی: پاسخ به شبهات ولایت فقیه،
برچسب ها: فلسفه‌ولایت‌فقیه قوانین‌واحکام الهی، رعایت‌هنجارها ولایت‌مطلقه‌فقیه معنای‌ولایت‌مطلقه‌فقیه علم‌حقوق، قاعده‌اهم‌ومهم حاکم‌وحاکمیت، رهبری احکام‌اولیه‌دینی مصلحت‌جامعه، قدرت‌رهبری حکم‌تخریب‌مسجد، مصالح‌جامعه‌اسلامی قضاوت، کتاب‌ولایت‌فقیه‌آیت‌الله‌جوادی‌آملی،
دنبالک ها: پرسمان،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic