تبلیغات
اوج پرواز - مطالب ابر حکما و فلاسفه
تاریخ : چهارشنبه 1 شهریور 1391 | 07:00 ق.ظ | نویسنده : آرمان بدیعی

 

بسم الله الرّحمن الرّحیم

به زیـر پرده ی هر ذره پنهــان          جمال جان فزای روی جانان

اگر یك ذره را برگیری از جای          خلل یابد همه عالم سراپای

بی تردید یكی از ویژگی های برجسته و آشكار پدیده های موجود در نظام هستی، همانا حاكمیت قانون در همۀ اركان و ذرات وجود آنها است. این قانونمداری را می توان در تمامی زوایای پیدا و پنهان موجودات مشاهده و احساس نمود. خدای سبحان آسمان و زمین و هر آنچه را كه در این دو جای داده، بر اساس قانون و نظم خاص آفریده و در مسیر معین قرار داده است. اساس عالم بر پایۀ نظم و قانون استوار است. در قرآن كریم آیات فراوانی وجود دارد كه خدای متعال بر استقرار نظم و قانون تلویحاً و تصریحاً اشاره فرموده است: كتاب و میزان را منشاء ایجاد قسط و عدل در نظام زندگی آدمیان قرار داده؛ رسیدگی به اعمال خیر و شر انسان ها را در مقیاس ذره هایی چون دانۀ خردل به تمثیل كشیده؛ و گردش اجرام آسمانی و زمین و خورشید و قمر را با نظمی شگرف بر پای داشته است.

 

توجه به نظم و قانون از قول و فعل انبیا و اولیای الهی به تواتر سفارش گردیده و امیر مؤمنان علی(ع) در خطابه ها و در سیره و روش خود نظم و قانون را مورد تأكید فراوان قرار داده و همگان را به تقوا و نظم در امور توصیه فرموده است. حكما و فلاسفه نیز بزرگترین دلیل خود برای اثبات وجود خداوند را با برهان نظم اقامه كرده اند.

 

هستی با همۀ ابعاد پیدا و پنهان خود در دریای قوانین غوطه می خورد و قوانین سرّ و علن چنان در سطح و عمق پدیده ها نفوذ كرده و جاری و ساری شده است كه گویی جز قانون، هیچ چیز دیگری در این عالم وجود ندارد. پیشرفت علم و دانش، آدمیان را به وجود قوانین بی شمار در اجسام و موادِ عالم بیش از گذشته واقف كرده است و دانشمندان پدیده های هستی را به واسطۀ كشف قوانین حاكم بر آنها به استخدام انسان در آورده اند. در روزگار ما بر اثر گسترش علوم، قانونمند بودن همۀ اجزای موجودات زمینی و آسمانی به اثبات رسیده و بشرِِ امروز به قوانین و ضوابط حاكم بر اتمها و الكترون ها و موجودات تك سلولی تا اجرام حیرت انگیز آسمانی پی برده است و بسیاری از این قوانین را برای تسلط بر پدیده ها به خدمت گرفته است.

 

جهان غیب و پدیده های خارج از حواس ما نیز بر پایۀ قوانین مخصوص به خود استوارند و شناخت و بكارگیری آنها آدمی را بر عالم معنا و سرزمین غیب مشرف و مسلط می سازد. انبیا و اولیای الهی با عنایات حضرت حق و با فعال كردن حواس درونی توانسته اند به قوانین حاكم بر عالم غیب دست یابند و ضوابط حاكم بر جهان غیب را بشناسند و آن را در مسیر كمال خود و انسان ها بكار گیرند. عارفان و فیلسوفان در آثار خود از وجود حواس دیگری غیر از حواس ظاهری پرده برداشته اند و به فراخور حال، روزنه هایی بر عالم معنا گشوده اند. اشرف العارفین حضرت علی(ع) گریز از سیطرۀ حكومت خداوند و قوانین حاكم بر عالم را غیر ممكن دانسته اند . در تعالیم انبیای الهی و در سنت و سیرۀ آنان همواره از قوانین موجود در عالم ملك و ملكوت سخن رفته و حكمت های فراوانی از این بزرگان همچون لولو و مرجان به آدمیان هدیه شده است. بی مبالغه باید گفت: همچنان كه تمام ذرات عالم در مسیر حیات و كمال خود از قوانین مسلّم پیروی می كنند، انسانها نیز كه اشرف مخلوقات جهان هستند باید برای طی طریق و حركت به سوی كمال از قوانین خاص خود پیروی كنند. تفاوت آشكار میان انسان با سایر موجودات و پدیده های جهان، برخورداری او از قوۀ عقل و اختیار است.  توانایی بهره گیری از اختیار، انسان ها را در دو راهی سقوط و صعود قرار داده است. پیمودن هر یك از این دو راه مستلزم ورود به حوزۀ قوانین همان راه خواهد بود. جناب جلال الدین محمد بلخی قانونمند بودن حیات آدمیان را در یك بیت شعر به صورت حكیمانه خلاصه كرده و چنین گفته است:

 

این جهان كوه است و فعل ما ندا          سـوی مـا آیـد نـداهـا را صـدا

 

 گل زرد

 

مولانا جلال الدین معتقد است كه فضای لایتناهی هستی، مانند كوهستانی است كه آثار اعمال و افكار انسان ها را به آنان باز می گرداند و در حقیقت همۀ آدمیان رهین فعل و قول خویش هستند. انسان هوشیار و رها شده از مستی های نفس همواره می كوشد تا با استفاده از دانش و تجربۀ گذشتگان و بهره گیری از قواعد و قوانین عالم غیب و شهود، در مسیر تعالی روح و توسعۀ جان گام بردارد. مولانا جلال الدین در مسیر گشودن ابواب حكمت و معرفت و باز كردن دریچه های نور به سرزمین روح، با بهره گرفتن از مبانی مبدأ و معاد و پر كردن جام خویش از خمخانۀ انبیای الهی و سیراب شدن از وحی و گشودن پرده ها و افشای اسرار، در مثنوی شریف حكمت های فراوانی را برای انسان ها به ارمغان آورده است. سراسر مثنوی و دیوان كبیر پر است از گوهرهای ناب و

 

حكمتهای بی بدیل كه هر یك در جایگاه خود قانونی مسلّم است كه هر كس بدان دست یابد و آن را در زندگی به کار بندد، هرگز در ورطۀ هلاكت و گمراهی نیفتد و راه به سلامت برد و بر بام بلند كمال انسانی برآید. این فقیر الی الله به تشویق آن رفیق طالب و آن جمال بدیعی كه به قول جلال الدین "آن كشنده می كشد" خدای حكیم را به یاری گرفت و از او كه خود منشأ همۀ حكمت ها و حكومتها است مدد خواست و او را به عطای صدق و خلوص فراخواند و عنان كار بدو سپرد و بر آن شد تا با مساعی و همراهی آن رفیق به دیار طلب درآید و از خزانۀ گهربار مثنوی به احصاء و گزینش قوانین مسلّمی كه هر یك از آن ها می تواند راهگشای حل مشكلات فردی و اجتماعی انسان ها باشد دست یازد. بر آن امید كه بتواند با بضاعت اندک خود از این بحر ژرف و بیكران حكمت ها، دُرها برگیرد و به طالبان طرب تقدیم دارد.

 

آنچه در پی خواهد آمد، ابیات برگزیده ای از مثنوی معنوی جلال الدین رومی است كه هر یك در موضوع خود قانونی متقن و راهبردی نورانی است و همچون فانوسی در جادۀ تاریك زندگی انسانها نور افشانی می كند. آنچه در پیش روی شماست گزیده ای از ابیات قانون-محور مثنویِ سی هزار بیتی مولانا است كه با زندگی روزمرۀ انسان ها درآمیخته است. این مجموعه تحت عنوان هزار قانون زندگی تدوین و در اختیار شیفتگان حیات سلم قرار گرفته است. تلاش عامدانه ای صورت گرفته كه توضیحات ذیل هر یك از ابیات، با زبانی ساده و نثری روان نگاشته شود تا امكان بهره برداری از آن برای همۀ علاقه مندان و در همۀ سطوح اجتماعی میسر باشد.

 

در خاتمه از خوانندگان عزیز و صاحبان خرد و دلدادگان كوی حق برای كاستی ها و خطاها و نواقص احتمالی این اثر طلب عفو می كنیم. نصایح حكیمانه و توصیه های خردمندانه و انتقادات سازندۀ شما عزیزان راهگشای ما در ادامۀ این مسیر خواهد بود و پاداش شما را نزد حضرت حق محفوظ خواهد داشت. امید است كه این خدمت صادقانه، روزنه ای به سرزمین حكمت و نور بگشاید و طالبان عزیز را مفید فایده افتد و دردی دوا كند و رنجی بزداید و حلاوتی بیافریند و روح و جان ما را حیات و روشنی بخشد.

و ما توفیقی الا با الله علیه توكلت و الیه انیب

محمود قنبری (شاهد)




طبقه بندی: هزار قانون زندگی،
برچسب ها: مولوی، مثنوی مولوی، مثنوی معنوی مولوی، شرح مثنوی، شرح مثنوی مولوی، شرح مثنوی معنوی مولوی، مولانا، مولانا جلال الدین محمد بلخی، اشعار مولانا، اشعار مولوی، پندهایی از مولوی، جمال جان، روی جانان، نظام هستی، حاکمیت قانون، نظم آفرینش، آسمان و زمین، نظم و قانون، قرآن کریم، قسط و عدل، نظام زندگی، خیر و شر، اجرام آسمانی، تمثیل، انبیاء، اولیای الهی، امیرالمومنین، امیرالمونان، تقوا، حکما و فلاسفه، برهان نظم، اثبات وجود خدا، امام علی (ع)، حضرت علی (ع)، قوانین هستی، دانشمند، کشف قوانین عالم، اتمها، الکترونها، جهان غیب، سرزمین غیب، مسیر کمال انسان، عرفا و فلاسفه، عالم معنا، هدیه، حکمت، تعالیم انبیای الهی، قوانین حاکم بر عالم، ملک و ملکوت، حرکت به سوی کمال، لولو و مرجان، طی طریق، قوه عقل، اختیار، فضای لایتناهی هستی، عالم غیب و شهود، تعالی روح، مستی نفس، مبدأ و معاد، سرزمین روح، زندگی، هلاکت و گمراهی، دریای بیکران حکمت، دیار طلب، مشکلات فردی و اجتماعی، آنتی ویروس نود 32، nod 32،
دنبالک ها: جمال حق،