تاریخ : یکشنبه 12 خرداد 1392 | 12:00 ق.ظ | نویسنده : آرمان بدیعی

نقش می بینی که در آئینه ای ست

   نقش توست آن، نقش آن آئینه نیست   

 

آینه صاف و پاک فراتر از نقش و نگار و اثرپذیری است و چنانچه آینه نقشی را آشکار می کند آن نقش متعلق به کسی است که در آینه می نگرد و اگر اشکال و ایرادی به آن تصویر وارد است و یا کمالاتی در آن ظاهر است به آینه نسبت داده نمی شود. بلکه نقص و کمال متوجه صاحب تصویر است. جهان هستی همچون آئینه تجلیگاه اعمال آدمیان است وهر آنچه از نیک و بد برای آدمی رخ می نماید در حقیقت بازتاب همان است که از خود او صادر شده است .

از نگاه دیگر مقصود مولانا در این بیت و ابیات مشابه این است که آینه جان آدمی ظرفیت وسیع و بسیار گسترده ای دارد و اگر انعکاس مناسبی از آن دریافت نمی شود مسبب آن دل و جان انسان نیست بلکه این نقایص و کاستی ها به فرستنده ونگرنده در آن باز می گردد چرا که دل و جان همچون آینه صادق و شفاف است و همان را نشان می دهد که به آن عرضه شده است.

جلالدین در بیت دیگری همین معنا را در مثال نی و نی زن آشکار می کند و می گوید صدا و آوازی که از نی شنیده می شود متعلق به نی نسیت بلکه متعلق به دمنده ی در نی است و نی تنها انعکاس دهنده احوال و میزان کمیت و کیفیت دمی است که از سوی دمنده در نی وارد می شود و آنچه از نی ظاهر است تماماً در خور فرد نائی و نی نواز است و حمد و سپاس هرکس در بارگاه خداوند به اندزه خود اوست و  تفاوت احوال انسان ها با هم  از میزان انعکاسی است که در آینه هستی از خود نشان می دهند:

 

    دَم  که  مرد   نائی  اندر   نای   کرد

    در خور نای است؟ نه، در خورد مرد
  
هان و هان گر حمد گوئی گر سپاس

   همچو  نافرجام  آن  چوپان  شناس


نائی : نوازنده نی

 

منبع: جمال حق




طبقه بندی: هزار قانون زندگی،
برچسب ها: نقش می بینی که در آئینه ای ست، آیینه، نقش و نگار، نقص و کمال، جهان هستی، حقیقت، تجلی، انعکاس، دل و جان، نی، آواز، کمیت و کیفیت، حمد و سپاس، آینه هستی، مولوی، مثنوی مولوی، مثنوی معنوی مولوی، شرح مثنوی، شرح مثنوی مولوی، شرح مثنوی معنوی مولوی، مولانا، مولانا جلال الدین محمد بلخی، اشعار مولانا، اشعار مولوی، پندهایی از مولوی،
دنبالک ها: جمال حق،

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic